Çorum'da, Hitit Üniversitesi Erol Olçok EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi tarafından hayata geçirilen ev hemodiyaliz yöntemiyle hastalar, hastane yerine evlerinde diyaliz hizmeti alabiliyor.

Çorum'da, 2022 yılından itibaren Hitit Üniversitesi Erol Olçok EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi Nefroloji KliniÄŸi bünyesinde hayata geçirilen “evde hemodiyaliz” uygulamasıyla diyaliz hastaları aldıkları eÄŸitimle tedavilerini evlerinde kendileri yapıyor. Evde hemodiyaliz hizmeti vücudun üremik toksinlerden daha fazla arınmasına ve vücutta biriken suyun yeterli miktarda uzaklaÅŸtırılmasına imkan saÄŸlarken, buna baÄŸlı olarak da hastanın yaÅŸam süresi ve kalitesi artıyor. Evde diyaliz hizmetiyle ayrıca hastanede ortamındaki enfeksiyonun hastalara bulaÅŸma riski ortadan kalkarken, ev konforunda diyaliz alan böbrek hastaları klinik olarak kendilerini iyi hissettikleri için sosyal yaÅŸamları ve çalışma hayatına da sorunsuz devam edebiliyor.

Türkiye'de sayılı merkez tarafından verilen “evde hemodiyaliz” hizmetini hayata geçiren Hitit Üniversitesi Erol Olçok EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi Nefroloji KliniÄŸi yaptığı çalışmalarla Türkiye ve Karadeniz Bölgesine örnek oluyor.

27 bin hastaya hizmet veriliyor

Hitit Üniversitesi Erol Olçok EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi BaÅŸhekimi Doç. Dr. Sinan Zehir, Nefroloji KliniÄŸinde yaklaşık 27 bin hastaya hizmet verildiÄŸini belirterek, klinikte birçok hastalığın yanı sıra böbrek yetmezliÄŸi olan hastalarında takip edildiÄŸini söyledi. Kronik böbrek yetmezliÄŸinin tedavisinin diyaliz veya böbrek nakli olduÄŸunu dile getiren BaÅŸhekim Sinan Zehir, böbrek nakli olmayan hastaların yaÅŸamlarını sürdürebilmeleri için diyaliz ihtiyacı ortaya çıktığını, diyaliz tedavisinin de hemodiyaliz ve karından (periton) yapılan diyaliz olarak ikiye ayrıldığını belirtti. Doç. Dr. Zehir, hastanede 58 periton, 82 tane de hemodiyaliz hastasının takibinin yapıldığını açıkladı.

Hemodiyaliz tedavisinin de son yıllarda hastanede yapılan hemodiyaliz ve evde yapılan hemodiyaliz olarak ikiye ayrıldığını anlatan Doç. Dr. Zehir, “Hastanemizde yapılan hemodiyaliz hizmeti haftada 3 gün 4 saat olarak verilmekte. Ve bu dört saatlik süreç içerisinde hastamızın kanının temizlenmesi saÄŸlanmaya çalışılıyor. Bunun dışında ev hemodiyaliz hizmetiyle hasta kendi ev konforunda hemodiyaliz tedavisi görüyor. Evde hemodiyaliz hizmeti hastanede verilen hemodiyaliz hizmetinden daha çok avantajlara sahip. Hasta daha uzun süre hemodiyalizde kaldığı için vücut ve kan temizliÄŸi daha iyi saÄŸlanıyor. Hastalar gece hemodiyaliz aldığı için gündüz sosyal yaÅŸamına devam edebiliyor. Bu saÄŸlık hizmetiyle birlikte hasta yakınları da hastaneye gelmekten kurtuluyor. Hastane enfeksiyonu gibi insan saÄŸlığını tehdit eden unsurlarda ortadan kalkıyor” dedi.

“Bölgeye hizmet veriyoruz”

Hitit Üniversitesi Erol Olçok EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi olarak Nefroloji KliniÄŸi bünyesinde hayata geçirilen “Evde Hemodiyaliz” uygulamasıyla Çorum’un yanı sıra Karadeniz bölgesine hizmet verdiklerini kaydeden Zehir, “2022 yılında kurulan Ev hemodiyaliz hizmeti Nefroloji KliniÄŸinde görev yapan hocalarımızın yakın takibi ile hem Çorum’a hem de ÅŸehir dışındaki diÄŸer hastalara hizmet veriliyor. Evde hemodiyaliz hizmeti için hastaların uyumu son derece önemli. Hastaların evde hemodiyaliz cihazını kullanabilecek yeterliliÄŸe sahip olması gerekiyor. Bu yüzdende hastaların evde saÄŸlık hizmeti almaları için eÄŸitim almaları gerekiyor. Bu nedenle hastalar öncelikle hastanemizde 3 aylık bir eÄŸitime tabi tutuluyor. EÄŸitim sonrasında sınavdan geçirilerek ev hemodiyalizine uygun olup olmadıkları tespit ediliyor. BaÅŸarılı olanlara evinde hemodiyaliz hizmeti baÅŸlatılıyor. Ev hemodiyalizi ile hastalar günlük yaÅŸamlarını daha aktif yaşıyor. Günlük iÅŸlerine dönebiliyor. Hayat onlar için daha güzel ve sürdürülebilir hale geliyor. Bugün böbrek naklinden sonra böbrek yetmezliÄŸi için en iyi tedavi veya alternatif ev hemodiyalizi görülmektedir” dedi.

“Evde diyaliz hastaların hayat standardını yükseltmenin yanı sıra yaÅŸam sürelerinin uzamasına neden oluyor”

Nefroloji KliniÄŸi Sorumlusu Prof. Dr. Nihal Aydemir ise, evde hemodiyaliz tedavisinin hastalarının hayat standartlarının yükseltmesinin yanı sıra yaÅŸam sürelerinin de uzamasına neden olduÄŸunu kaydetti. Evde hemodiyaliz uygulamasının kronik böbrek yetmezliÄŸi olan ve diyaliz ihtiyacı geliÅŸmiÅŸ olan hastaların diyaliz tedavilerini evde yapmaları olarak tanımlandığını söyleyen Prof. Dr. Nihal Aydemir, “Normal ÅŸartlarda hemodiyaliz tedavisi hastanelerde haftada 3-4 gün dört saat olarak yapılıyor. Fakat ev hemodiyalizi hastaların hemodiyaliz tedavilerini kendilerinin evde yaptığı ve bu sürenin 8 saate kadar uzayabildiÄŸi bir tedavi yöntemi. Diyaliz süresinin 8 saate kadar uzaması hastalar için öncelikle yaÅŸam kalitesinin artması daha sonra ise yaÅŸam süresinin uzaması anlamına gelir. Evde hemodiyalizinde diyaliz süresi uzun olduÄŸu için kandaki toksinlerin temizlenmesi artar. Bu artış dolaysıyla hastanın böbrek yetmezliÄŸinden etkilenmesi azalır. Kandaki toksik maddeler azaldığı için kansızlık dediÄŸimiz ve diyaliz hastalarının da çok maÄŸdur olduÄŸu anemi denilen klinik durum düzelir, ayrıca kanda yüksek miktarda bulunduÄŸunda damarlar ve kemiklerde probleme neden olan fosfor seviyeleri de düÅŸer. Fosforun düÅŸmesi hastalarda kemik kırılmasına kadar giden kemik metabolizma bozukluklarını azaltır. Uyku kalitesi artar. Cinsel fonksiyonlar düzelir. Kadın hastalarımızda gebelik ÅŸansı artar. Kalp yetmezliÄŸinin ilerlemesi durdurulabilir. Evde hemodiyaliz hizmeti klinik faydalarının yanı sıra hastaların sosyalleÅŸmesine de katkı saÄŸlıyor. Hastalar hastanede geçirdikleri sürede evlerinde diyaliz tedavisini alıyor. Hastaneye gelip gitme gibi zaman kaybı olmuyor. Aynı zamanda hastanede karşılaÅŸabilecekleri enfeksiyon riskinin ev hemodiyalizinde olmadığını biliniyor. Evde hemodiyaliz tedavisinin hastaların yanı sıra devletimize de ekonomik olarak katkısı var” diye konuÅŸtu.

"Gece diyaliz tedavisi alıp sabah iÅŸine giden birçok hastamız var"

Evde hemodiyaliz hizmetinin hastalar için oldukça konforlu olduÄŸunun altını çizen Prof. Dr. Nihal Aydemir, ÅŸunları kaydetti; “Hastalarımız diyalizlerini evde yaptıkları için öncelikle aileleri ile birlikte vakit geçirebilirler. Hastaların hemodiyalize girecekleri saat hekim tarafından hastaya uygun olarak belirlenir. Hatta hastalar gece uyurken diyalize girebilirler. Gece diyaliz tedavisi alıp sabah iÅŸine giden birçok hastamız var. Ev hemodiyalizi hastaların sosyal yaÅŸamda aktifleÅŸmelerini saÄŸlar aynı zamanda çalışma hayatında da bir özgürleÅŸme saÄŸlar. Hastalarımız gece diyalizlerini olurlar saba kalkıp iÅŸlerine gidebilirler. Zaman açısından hastalarımıza bir sıkıntı teÅŸkil etmiyor. Bunun yanında beslenme açısından da ev hemodiyalizi hastalarında normal diyaliz hastaları gibi çok ciddi bir kısıtlılık yok. Çünkü 8 saat uzun süren bir diyaliz yapılır ve kan daha iyi temizlendiÄŸi için diyetlerindeki kısıtlılıkta geniÅŸlemiÅŸ olur. Aynı zamanda uzun diyaliz yapıldığı için uzun sürede kanda biriken sıvı idrar olmadığı ve atılamadığı için volüm yükü olarak adlandırdığımız vücutta bir sıvı artışı olur. Uzun süren diyaliz tedavisi ile bu sıvıyı kandan yavaÅŸça çektiÄŸimiz için hastalarımız daha az tansiyon düÅŸüklüÄŸüne maruz kalırlar. Ve daha konforlu bir diyaliz olurlar. Hastanede dört saatte çekilecek sıvı evde sekiz saatte çekilir ve hastalar böylelikle tansiyon düÅŸüklüÄŸüne maruz kalmazlar. Tansiyon düÅŸüklüÄŸü yaÅŸayan hastalar içinde evde hemodiyalizi iyi bir alternatiftir. 2022 yılında Evde Hemodiyaliz ünitesini kurduk. Åžu anda 9 hastamız evlerinde diyalizlerini yapmakta, 2 hastamızda hastanede eÄŸitim sürecinde. Hitit Üniversitesi Erol Olçok EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi Evde Hemodiyaliz ünitesini Karadeniz Bölgesi’nde ilk kamu hastanesi” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Hastalar memnun

Evde diyaliz tedavisi alan Celalettin Baran, evde hemodiyaliz tedavisi almaya baÅŸladıktan sonra tansiyon, baÅŸ dönmesi gibi saÄŸlık sorunlarının olmadığını ifade ederek, “Herhangi bir sıkıntım yok. Çok memnunum. Diyalize baÅŸladıktan sonra çok rahatladım. Bizimle yakından ilgilenen ve desteklerini esirgemeyen baÅŸhekimimize, hocalarımıza ve klinik hemÅŸirelerine teÅŸekkür ederim” ifadelerini kullandı.

AyÅŸegül ÖremiÅŸ ise evde diyaliz hizmeti aldıktan sonra sosyal yaÅŸama katılmaya baÅŸladığını ifade ederek, “4 aylık eÄŸitim sürecinden sonra evde diyaliz hizmeti almaya baÅŸladım. Evde daha rahatım. Yorgun deÄŸilim artık. Normal bir yaÅŸantım var. Yakında iÅŸe baÅŸlayacağım. Ä°nsanlar gibi gezebiliyorum artık. Artık sosyal hayatım var ÅŸuan. Ev hemodiyalizinde çok mutluyum" dedi.