Çorum’un Ä°skilip ilçesinde bulunan tarihi kalede yapılan kazı çalışmalarında Roma dönemine ait olduÄŸu deÄŸerlendirilen, 2 bin yıllık sarnıç ve mimari yapı bulundu.

Çorum'un Ä°skilip ilçesinde geçen yıllarda bayrak direÄŸi dikmek için yapılan kazı çalışmalarında tarihi sarnıç bulunmuÅŸtu. Daha sonra Ä°skilip Kalesi’nde baÅŸlatılan kurtarma kazı çalışmaları Çorum Müzesi baÅŸkanlığında Hitit Üniversitesi danışmanlığında, Ä°skilip Belediyesi’nin destekleriyle yürütülüyor. Çalışma çerçevesinde temizlik ve 4 ayrı noktada sondaj çalışması yapıldı. Sondaj çalışmalarının tamamlanmasının ardından tarihi kalede 2 bin yıllık sarnıç ve mimari yapının yanı sıra, çeÅŸitli seramik parçaları bulundu. Çalışmalarla ilgili bilgi veren Hitit Üniversitesi Ä°lahiyat Fakültesi Ä°slam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı BaÅŸkanı ve Kazı Danışması Dr. ÖÄŸretim Üyesi Oktay GündoÄŸdu, Kastamonu’dan Sinop’a kadar uzanan ve "Poflogonya" bölgesi olarak adlandırılan bölgenin en önemli merkezinin Ä°skilip olduÄŸunu açıkladı.

"3 metre aşağısında da başka

bir taban daha yer alıyor"

Ä°skilip Kalesi içerisinde bulunan sarnıcın Osmanlı döneminden beri bir fiil kullanılan bir alan olduÄŸunu dile getiren Dr. ÖÄŸretim Üyesi Oktay GündoÄŸdu, “GeçmiÅŸine baktığımızda da Ä°skilip kalesi Helenistik dönemden itibaren de aralıksız sürekli yerleÅŸimin görüldüÄŸü kaledir. Kalenin tam merkezinde geçmiÅŸte zindan veya kale olarak kullanıldığını tahmin ettiÄŸimiz sarnıcın üst tabanındayız. Burasının yaklaşık 3 metre aÅŸağısında da baÅŸka bir taban daha yer alıyor. Oda Roma dönemine tarihlendirilen bir süreci ihtiva ediyor. Etrafı ana kayalarla çevrelenmiÅŸ açık alan kısımlarda kaba moloz taÅŸlarla çevrilmiÅŸ üzeri Horasan harcı ile kapatılmış bir cephesi bulunuyor. Zeminde ise 3-4 taban halinde yüzeye serpme serilmiÅŸ ve altında da bir kısmında mıcır taÅŸlar bir kısmında da moloz taÅŸlardan oluÅŸan bir metre kalınlığında taban oluÅŸturulmuÅŸ” dedi.

“Sarnıçta Roma dönemine

ait bulgular yer alıyor”

Sarnıçta Roma dönemine ait bulgular yer aldığını anlatan GündoÄŸdu, “Orada 8 basamak tespit edildi. Kalenin üst tabanında 3.5 metrelik bir derinlik var hemen doÄŸu tarafında da 8 metrelik bir derinlik var. Kalelerde sarnıçlar genellikle suların depolandığı alanlar. Suyu depolamak için kar suyu yada karlar iteklenerek sarnıçta biriktirilir. Bunlarda yaz ve ilkbahar aylarında kullanılır. Buralarda su ihtiyacını karşılayabilecek depo yoktur. Bu sarnıç bu kalenin içerisindeki su ihtiyacını karşılıyordu” ifadelerini kullandı.

"Paflagonya bölgesinin

en önemli merkezi Ä°skilip’tir”

Sarnıcın, 330 yılından beridir kullanıldığını anlatan GündoÄŸdu, “Roma dönemi evveline de gittiÄŸini görüyoruz. Kalenin altında bulunan kaya mezarları Helenistik dönemden itibaren kullanıldığını gösteren en önemli belge. Bu kalenin kullanıldığı alan yüzeyden 100 metre yüksekte, ana kaya üzerinde çanakvari yerleÅŸmiÅŸ bir kale. Bölgesel olarak baktığımızda Kastamonu’dan Sinop’a kadar uzanan Poflogonya bölgesi olarak adlandırdığımız bölgenin de en önemli merkezini Ä°skilip oluÅŸturuyor. Paflagonya bölgesinin en önemli merkezi Ä°skilip’tir” diye konuÅŸtu.

Müze Müdürü Metin Çakar ise Çorum Müzesi MüdürlüÄŸü baÅŸkanlığında 5 Temmuz'da kalede baÅŸlatılan kazı ve temizlik çalışmalarının ana kayaya ulaşılması nedeniyle tamamlandığını belirterek, “Bu yapılan çalışma sırasında alanda tespit edilen birçok eser parçaları bilimsel usullerle tespit edilerek Çorum Müzesinde deÄŸerlendirilmek üzere depoya kaldırılmıştır. Ayrıca çalışma sırasında ortaya çıkan sarnıç yapısı ve altında yer alan mimari bölüm ÅŸimdiye kadar bu tip bir kazı çalışmasında nadiren rastlanan bir bulgudur. Bu sebeple mahiyeti henüz tam olarak anlaşılamayan sarnıç yapısın tam olarak anlaşılabilmesi için ÅŸartlar uygun olursa 2024 yılında da kazı çalışması yapılması düÅŸünülmektedir. BilindiÄŸi üzere yakın döneme kadar kale içerisinde bir çok konut ve iskan mevcuttur. Ä°skilip belediyesince yapılan kamulaÅŸtırma ve aynı dönemlerde Bakanlığımızca gerçekleÅŸtirilen restorasyon çalışması sonrasında sur duvarları yenilenen ve içindeki konutların tamama yakını kaldırılan kalede pek çok proje için uygun alan ve mekan mevcut hale gelmiÅŸtir. Bu alanla ilgili olarak önümüzdeki dönemde Ä°skilip Belediyesince yapılması planlanan peyzaj projesi için hali hazırda Belediye tarafından hazırlatılan ve Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu MüdürlüÄŸü tarafınca onaylanan mevcut projenin gelecekte uygulanabilirliÄŸi için Kurul kararıyla alanda sondaj ve temizlik çalışması yapılarak, elde edilen sonuca göre projeye baÅŸlanabilecektir. Müzemiz MüdürlüÄŸünce yapılan kazı raporu önümüzdeki hafta ilgili kurula gönderilecektir. Bu sebeple projenin sorunsuzca uygulanabilmesi için bu kazı çalışmasının da yapılması esasında zorunluluktur” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Ä°l Kültür ve Turizm Müdürü Sümeyra BektaÅŸ da, Çorum’da 5 farklı alanda kazı çalışması yapıldığını belirterek, “Ä°skilip bizim için ayrı bir öneme sahip. Ä°skilip seyyahların anlattığı bir bölge. Ä°lçeye geldiÄŸimizde insanların gördüÄŸü ilk kültürel yapı Ä°skilip kalesi. Bu nedenle burasının öncelikle yapılması gerekiyordu. Ne zaman yapıldığını nasıl bugüne geldiÄŸinin bilinmesi gerekiyordu. Sondaj çalışmalarında el edilen verilerle gerekli izinler alınarak kazı çalışmasına baÅŸlandı” ifadelerini kullandı.

“Ä°skilip’e yeni ufuklar açacak

Ä°skilip Kalesinin deÄŸiÅŸik efsanelere konu olduÄŸunu anlatan Belediye BaÅŸkanı Ali Sülük de, “Buraya bayrak direÄŸi dikmek için yaptığımız çalışmada deÄŸiÅŸik bir doku ile karşılaÅŸtık. Hemen Müze MüdürlüÄŸü’ne yazı yazdık. Üniversite Müze MüdürlüÄŸü, bakanlık tarafından kazı çalışması baÅŸlatıldı. BeklediÄŸimizden daha yüksek veriler elde edildi. Buradaki çalışmaları devam ettirmek istiyoruz. Ä°skilip turizmine yeni ufuklar açmak istiyoruz. Kale, Ä°skilip için yeni ufuklara pencere açacak” dedi.